Erzurum Evleri - Eski Erzurum Evleri - Erzurum Evleri Restaurant - Erzurum Evi

Erzurum

admin — Tue, 18 Jan 2011 14:45:45 +0000

YÜZÖLÇÜMÜ: 25.066 km²

NÜFUS: 848.201 (1990)

İL TRAFİK NO: 25

İLÇELER: Erzurum (merkez), Aşkale, Çat, Hınıs, Horasan, Ilıca, İspir, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Narman, Oltu, Olur, Pasinler, Pazaryolu, Şenkaya, Tekman, Tortum, Uzundere.

İLGİ ÇEKİCİ YERLER: Fidanlık, Uzunoluk ve Horasan Fidanlığı Orman İçi Dinlenme Yerleri, Ilıca Kaplıcası, Dumlu Ilıcası, Pasinler Çermiği ve Madensuyu, Tortum Çağlayanı, Erzurum, Aşkale, Cinis, Pırtın, Hınıs, Toprakkale, Kalecik, İspir, Oltu, Avnik, Bardız (Gaziler), Tortum, Ağca, Azort, Üngüzel, Hasankale ve Van Kaleleri, Kotarus (Citharizon) Kenti ve Kilisesi, Erzurum, Hınıs ve Pasinler Ulucamileri, Hatuniye Medresesi olarak da bilinen Çifte Minareli Medrese ile Yakutiye, Ahmediye, Kurşunlu, Pervizoğlu, Şeyhler ve Kadıoğlu Medreseleri, Erzurum ve İspir Kale Mescitleri, Tepsi Minare (Saat Kulesi), Lala Paşa, Murad Paşa, Gülcü Kapısı (Ali Ağa), Boyahane, Caferiye, Kurşunlu (Feyziye), Pervizoğlu, Derviş Ağa, Gümrük, Bakırcı, Narmanlı, İbrahim Paşa, Şeyhler, Cennetzade, Topal Çavuş, Çarşı (Tuğrul Şah), Arslan Paşa, Sivaslı, Süleyman Han ve Bardız Camileri, Emir Saltuk (Melik Gazi), Karanlık, Gümüşlü, Cimcime Sultan, Rabia Hatun, Mehdi Abbas (Emir Şeyh), Evreni, Söylemez Ana, Söylemez Baba, Mısri Zinnun, Ferruh Hatun, Gülperi Hatun Kümbetleri, Taşhan (Rüstem Paşa) Kervansarayı, Gümrük, Cennetzade, Kamburoğlu ve Hacı Bekir Hanları, Boyahane, Lala Paşa, Kırk Çeşme, Murad Paşa ve Saray Hamamları, Çobandede, Derviş Ağa ve Küpeli Köprüleri, Erzurum Arkeoloji, Çifte Minareli Medrese ve Erzurum Kongresi Müzeleri.

İl Kültür Müdürlüğü

Tel: (442) 218 68 80 – 218 48 90
Faks: (442) 223 07 71

Kültür Merkezleri

138 m²’lik Sergi Salonu
225 m²’lik Resim-Heykel Müzesi
380 m²’lik Kütüphane
2 adet Sanat İşliği

Devlet Resim ve Heykel Müzesi Müdürlüğü

Kültür Merkezi
ERZURUM
Tel: (0 442) 233 31 58
Faks: (0 442) 223 07 71

Müze

Erzurum Müzesi

Adres: Yenişehir Cad. No:11 – Erzurum
Tel: (442) 218 14 06

Üç Kümbetler

Erzurum Kalesi

Erzurum Arkeoloji Müzesi

Erzurum Atatürk Müzesi

Erzurum Yakutiye Medresesi Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi

Önemli Günler

Mahalli Kutlama Günleri:

Atatürk’ün Erzurum’a Gelişi
Erzurum
3 Temmuz

Tarihi Erzurum Kongresi Yıldönümü
Erzurum
23 Temmuz

Kurtuluş Kupası Spor Müsabakaları
Erzurum
12-19 Mart

Babalar Yarışı Kayaş Müsabakası
Erzurum
Haziran Ayı İçerisinde

Kongre Kupası Cirit Müsabakaları
Erzurum
23 Temmuz

Kurtuluş Günleri:

İspir’in Kurtuluşu
İspir
25 Şubat

Aşkale’nin Kurtuluşu
Aşkale
3 Mart

Şenkaya’nın Kurtuluşu
Şenkaya
7 Nisan

Çat’ın Kurtuluşu
Çat
9 Mart

Ilıca’nın Kurtuluşu
Ilıca
11 Mart

Erzurum’un Kurtuluşu
Merkez
12 Mart

Pasinler’in Kurtuluşu
Pasinler
13 Mart

Hınıs’ın Kurtuluşu
Hınıs
14 Mart

Tekman’ın Kurtuluşu
Tekman
15 Mart

Narman’ın Kurtuluşu
Narman
18 Mart

Karayazı’nın Kurtuluşu
Karayazı
18 Mart

Tortum’un Kurtuluşu
Tortum
21 Mart

Horasan’ın Kurtuluşu
Horasan
16 Mart

Oltu’nun Kurtuluşu
Oltu
25 Mart

Olur’un Kurtuluşu
Olur
28 Mart

Alaca Köyünün Kurtuluşu
Alaca
11 Mart

Önemli Haftalar:

İbrahim Hakkı Hz. Anma Haftası
Pasinler
22-24 Haziran

Fuarlar:

Doğu Fuarı
Erzurum
23 Temmuz-23 Ağustos

Festivaller:

Çermik Festivali
Pasinler
24-25 Temmuz

Panayırlar:

İspir Panayırı
İspir
20-27 Eylül

Resim: Çifte Minareli Medrese

Erzurum Tarihi Yerleri

admin — Tue, 18 Jan 2011 14:42:20 +0000


ERZURUM TARİHİ YERLER GENEL BİLGİLER Yüzölçümü: 25.066 km² Rakım: 1853 Nüfus: 848.201 (1990) (merkez: 362.000) İlçeleri Erzurum (merkez) Aşkale, Çat, Hınıs, Horasan, Ilıca, İspir, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Narman, Oltu, Olur, Pasinler, Pazaryolu, Şenkaya, Tekman, Tortum, Uzundere. ayrıntılar ilçelerimiz sayfasında. Dünyanın 2000 metrelik plato üzerinde kurulu 200bini aşkın sayılı şehirlerinden olan Erzurum’un yerleşim birimlerinin %61′i yüksek kesimlerde yer almaktadır. Genel nüfusun %55′i erkek,%45′i ise kadındır. İlin kapladığı alan 25066 Km2, nüfus yoğunluğu ise 35′tir. Merkez dahil 19 ilçesi bulunmaktadır. Erzurum “Azzi”, “Erzen” (Darı), “Arze” ve bilhassa Müslüman Arapların “Erzenu’r Rûm” (Erzen-i Rum) ismiyle anılan aynı bölgedeki eski ve tarihi bir şehirden gelir. Türkler Erzurum adını vermişlerdir. Trafik plaka numarası 25′ tir.
TARİHÇE Doğu Anadolu’ nun en büyük ili olan Erzurum’ un, bazıları M.Ö 4900 yıllarına kadar tarihledirilen bulgulara göre, tarihin ilk dönemlerinde beri bir yerleşme bölgesi olduğu anlaşılmaktadır. Erzurum’ u da içine alan bu bölge tarih boyunca Huriler, urartular, kimmerler, İskitler, Medler, Persler, Partlar, Romalılar, Bizanslılar, Sasaniler, Araplar, Selçuklular, Moğollar, İlhanlılar ve safaviler gibi çok çeşitli kavim ve milletler tarafında zapt ve idare edilmiştir. Tarihin ilk dönemlerinden bu yana Huriler, Araplar, Selçuklular, Moğollar, İlhanlılar ve Safaviler gibi birçok uygarlığı barındırmış olan Erzurum, civarındaki verimli ovalar ve üzerinden geçen Ipek Y olu ile bölgenin tarih boyunca yerleşme alanı olarak seçilmesinde önemli rol oynamıştır. Atatürk’ün milli birlik ve bağımsızlık hareketinin temellerini attığı Kongre’yi Erzurum’da toplaması, kentin cumhuriyet tarihinde oynadığı önemli rolü vurgulamaktadır. Jeolojik yapısından dolayı Ilıca, Hasankale ve Soğukçermik gibi birçok kaplıcayı barındıran Erzurum ilimizin önemli tarihi eserleri arasında Çifte Minareli Medrese, Üç Kümbetler, Içkale, Saat Kulesi ve Ulu Camii yer almaktadır.
ÖNEMLİ YERLER Fidanlık, Uzunoluk ve Horasan Fidanlığı Orman İçi Dinlenme Yerleri, Ilıca Kaplıcası, Dumlu Ilıcası, Pasinler Çermiği ve Madensuyu, Tortum Çağlayanı, Erzurum, Aşkale, Cinis, Pırtın, Hınıs, Toprakkale, Kalecik, İspir, Oltu, Avnik, Bardız (Gaziler), Tortum, Ağca, Azort, Üngüzel, Hasankale ve Van Kaleleri, Kotarus (Citharizon) Kenti ve Kilisesi, Erzurum, Hınıs ve Pasinler Ulucamileri, Hatuniye Medresesi olarak da bilinen Çifte Minareli Medrese ile Yakutiye, Ahmediye, Kurşunlu, Pervizoğlu, Şeyhler ve Kadıoğlu Medreseleri, Erzurum ve İspir Kale Mescitleri, Tepsi Minare (Saat Kulesi), Lala Paşa, Murad Paşa, Gülcü Kapısı (Ali Ağa), Boyahane, Caferiye, Kurşunlu (Feyziye), Pervizoğlu, Derviş Ağa, Gümrük, Bakırcı, Narmanlı, İbrahim Paşa, Şeyhler, Cennetzade, Topal Çavuş, Çarşı (Tuğrul Şah), Arslan Paşa, Sivaslı, Süleyman Han ve Bardız Camileri, Emir Saltuk (Melik Gazi), Karanlık, Gümüşlü, Cimcime Sultan, Rabia Hatun, Mehdi Abbas (Emir Şeyh), Evreni, Söylemez Ana, Söylemez Baba, Mısri Zinnun, Ferruh Hatun, Gülperi Hatun Kümbetleri, Taşhan (Rüstem Paşa) Kervansarayı, Gümrük, Cennetzade, Kamburoğlu ve Hacı Bekir Hanları, Boyahane, Lala Paşa, Kırk Çeşme, Murad Paşa ve Saray Hamamları, Çobandede, Derviş Ağa ve Küpeli Köprüleri, Erzurum Arkeoloji, Çifte Minareli Medrese ve Erzurum Kongresi Müzeleri.
	YAKUTİYE MEDRESESi Cumhuriyet caddesi üzerinde bulunan ve ilhanlılar döneminden kalan Yakutiye Medresesi 1310 yılında Sultan Gazan ve Horasanlı Bulga Hatun’un yardımlarıyla Hoca Cemaleddin Yakut tarafından yaptırılmıştır.
ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE Tebrizkapı semti’ndeki bu şaheserin ismi, çeşitli kaynaklarda Hand Hatun, Hande Hatun, Eski Medrese olarakta geçmektedir.Çifte Minareli Medrese’nin İlhanlı Hükümdarı Keyhato’nun karısı Hand Hatun tarafından 13.yüzyılın son çeyreği ile 14.yüzyılın ilk on yılları arasında, Yakutiye Medresesinden önce yaptırıldığı tahmin edilmektedir.Minarelerindeki muhteşem çinileri ve duvarlarındaki çeşitli taş kabartmalarıyla günümüze kadar ulaşan tarihi medrese, şimdilerde Yakutiye Belediyesi’ne devredilmiştir.
	LALAPAŞA CAMİİ Erzurum’daki sayılı Osmanlı eserlerinden olan Lalapaşa Cami’ni ünlü Mimar Sinan’ın Beylerbeyi Lala Mustafapaşa adına 1562 yılında yaptığı söylenmektedir
SAAT KULESİ İç Kale Mescidi’ne minare olarak yaptırılan Saat Kulesi, Tepsi Minare veya Kule diye adlandırılmaktadır.Şehre hakim bir tepe üzerinde kurulu bulunan Erzurum Kalesi’nin surlarındaki Saat Kulesi, her taraftan çok rahatlıkla görülebilmektedir.Yaklaşık 21 metre yuksekliğindeki kulenin birde saat yerleştirilmiş ahşap bölümü bulunmaktadır.Ne yazık ki, orjinal saat sökülerek götürülmüş, bu arada bazı kitabelerde tahrip edilmiştir.1102 yılında yaptırıldığı kesin blli olan Saat Kulasi’nin mevcut kitabelerinde şu yazılar okunmaktadır: “-İkbal dininin ışığı, İslamın Kutbu, devletin yardımcısı, milletin zahiri, meliklerin arkası ve emirlerin güneşi Ebül Muzaffer Gazi İnanç Biygu Tuğrul içindir.”
ÜÇ KÜMBETLER Saltukoğulları devrinden kalan bu eserlerin iki önemli özelliği vardır. Birincisi, bu eserlerin Anadolu’da yapılmış ilk eserlerden (belki de ilki) olmasıdır.İkinci önemli özelliği ise üç eserinde birbirinden farklı mimari yapıya sahip olmalarıdır.Büyük olan Emir Saltuk Kümbeti’nin mimari açıdan dünya üzerinde bir benzeri daha yoktur. Emir Saltuk Kumbeti’nin 13.yüzyıl sonu veya 14.yüzyıl başlarında yaptırıldığı tahmin edilmektedir.Diğer iki kümbetin ise kimler tarafından ne zaman yaptırıldığı tespit edilememiştir. Bu kümbetlerin dışında Erzurum’un çeşitli semtlerinde Karanlık, Gümüşlü, Cimcime Sultan ve Rabia Hatun kümbetleride bulunmaktadır.
RÜSTEMPAŞA BEDESTENİ (TAŞHAN) Mumtazam kesme taştan yapılmış olan Rüstem Paşa Bedesteni, iki katlıdır.Kanunu Sultan Süleyman’ın Sadrazamı Rüstempaşa tarafından yaptırılmış olan bedesten 1970 yılında restore edilmiştir.Menderes Caddesi üzerinde bulunan ve halk arasında Taşhan diye adlandırılan bedestenin üst katlarında Oltu taşı işlemecileri faaliyet göstermektedir.Alt katlarında ise, çeşitli iş yerleri bulunmaktadır.Erzurum’da Rüstempaşa Bedesteni’nin dışında Gümrük Hanı, Cennetzede Hanı, Kamburoğlu Hanı, Hacı Bekir Hanı bulunmaktadır.
AZİZİYE ANITI Erzurum’un 10 km kuzeydoğusunda Top dağında, Aziziye Tabyası önündedir. 1877′ de Ruslara karşı yapılan savaşın anısına 1952 de dikilmiştir. Anitta Aziziye şehitlerinin anisini canlandıran kabartmalar vardır. Bu anıtın arkasında 1877 Rus savasında bir erkek gibi savaşan Türk kadını Nene Hatun’un mezarı bulunur.
CAMİİ VE TÜRBELER Erzurum, yenisiyle, eskisiyle bir camiler ve türbeler şehridir.Hemen her sentte birkaç camie, ya da türbeye rastlamak mümkün. Kentin en büyuk camisi Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Ulucami’dir.1179 yılında Saltuklu Hükümdarı Nasrettin Muhammed tarafındanj yaptırıldığı sanılan cami, 1629, 1787, 1860 ve 1965 yıllarında onarımdan geçmiştir. Erzurum’daki diğer tarihi camiler şöyle sıralanır: Muratpaşa Camii (1573) Gürcükapı Camii (1608) Boyahane Camii (1621) Caferiye camii (1645) Kurşunluoğlu Camii (1700) Pervizoğlu Camii (1716) Dervişağa camii (1717) Gümrük Camii (1718) Bakırcı Camii (1720) Narmanlı Camii (1738) İbrahimpaşa Camii (1748) Şeyhler Camii (1771) Cennetzade Camii (1785) Camilerin dışında Erzurum’un Türbe mevkiinde Abdurrahman Gazi, Tebrizkapı Semti’nde Ebe İshak, Taşmağazalar’da Habip Baba, Tuzcu Köy’ünde Hacı Haşıl türbeleri ziyaret edilebilir.

Eski Erzurum Evleri – 1 -

admin — Tue, 18 Jan 2011 14:39:15 +0000

ESKİ ERZURUM EVLERİ

ERZURUM EVLERİ

Erzurum kenti, ipekyolu üzerinde bulunması nedeniyle tarih boyunca doğu ile batı arasında önemli bir köprü görevi üstlenmiştir. Selçuklular ve Osmanlılar döneminde Doğu’nun en gözde kenti olma özelliğini Cumhuriyet Türkiyesi’nde sürdürmektedir.

Erzurum evleri, ataerkil büyük aile tipinin geçerli olduğu geleneksel kültürün ürünleridir. Büyük baba, büyük anne, baba, anne ve çocuklardan oluşan bu ailenin düzeni İslam dininin esaslarına göre kurulmuştur. Eskiden kadının görevi yalnızca ev işleriyle ilgilenmekti. Günün büyük bölümü tandır evlerinde yemek pişirmekten, dikiş, nakışa kadar çeşitli ev işlerini yapmakla geçirirler, çarşıda ve başka işlerde çalışan erkeklerini beklerler ve tüm aile bireyleri yemek yerlerdi.

Erzurum’da insanlar mahalle ölçeğinde çok iyi bir komşuluk ilişkisi içindeydiler. Bu ilişkiler çoğu kez mahalle sınırlarını aşabiliyordu. Birbirleriyle yardımlaşma, sevinç ve dertlerin paylaşılması, evlerdeki ve kahvelerdeki sohbetler, Anadolu kültürünün gelişmesinde büyük etkileri olmuştur.

Türkülerindeki duygu, sohbetlerdeki güzel sözler, töreler ve gelenekler tüm gücünü tarihinin derinliklerinden alarak kültür örneklerini sağlamaktadır. Ev kuran ustaların kültürü işte bu süreklilik içinde atadan, babadan bir sonraki kuşağa iletilmiştir.

Erzurum evlerindeki yapı sanatı kuşaktan kuşağa gelişerek sürdürülmüştür. Evlerin iklim koşullarının olumsuzluklarına göre biçimlenişi bu yöre mimarlığına ayrı bir özellik kazandırmıştır. Büyük boyutlu olan evler kalın kesme taş duvarlarla inşa edilirken belli aralıklarla yatay ahşap hatıllarla birbirine bağlanmıştır. Bu uygulama ağır taş yapımının deprem yüklerini karşılayabilmesi için yapılmıştır.
Yapılarda çeşitli taş cinsleri uygulanmıştır. Bunlardan koyu renkli bazalt türü karataş temellerde ve subasmalarında, hafif kalker cinsi olan boztaş ise binanın dış yüzeylerini oluşturan duvarlarda kullanılmaktaydı. Kırmızı ve pembeye çalan kamber taşına bazı varlıklı ailelerin evlerinde rastlanmaktadır.

Ara duvarlarda tuğla malzemelerden yararlanılmıştır. Ancak taş ve ahşap kadar kullanım alanı yoktur. Ahşap ise taştan sonra en çok kullanılan yapı malzemesidir. Söğüt, kavak ve çam türlerinden başka ağaç cinslerine pek rastlanılmaz. Çıralı çam dayanıklı olduğundan taşıyıcı kirişlemelerde, pencere ve kapılarda, taş duvar içindeki ahşap hatıllarda kullanılmıştır.

Taş duvarlar pencere ve kapı yanları dahil köşelerde kesme, orta kısımlarda ise moloz yığma sistemiyle inşa edilmişti. Bu genel uygulama dışında ayrıca zengin evlerinde tüm yüzeylerin kesme taşla oluşturulduğu örnekler vardır. İç duvarlar tuğlayla örüldüğünden bağlayıcı olarak kireç harç kullanılır. Bağdadi sistemle ara bölmeler yapıldığında ise iki bağdadi çıtaları arasında izolasyonu sağlamak üzere ot ya da saman doldurulur.

Damları genellikle düz olarak kurulur. Bu tür damlar oda ve avlu üstündeki örtü için uygulanır. Tandırevi üstü örtülürken, çatıda kare biçiminde bırakılan boşluk üzerine diyogenal bindirmelerle üst üste daralarak yerleştirilen ahşap kirişler yükseldikçe daralarak bir sekizgen piramid oluşturur. Bu örtü Erzurum evlerine özgü bir detaylamadır. Bir de Pasin örtü denen ve alınların örtülmesinde kullanılan iki yana eğimli basit bir örtü sistemi vardır. Bu örtülerin tümünde geçerli olmak üzere önce kirişleme üzerine söğüt dalları, sonra bunun üzerine toprak serilerek çatı tamamlanmış olur.

Erzurum evlerinin cephelerinde en önemli öğe ise çıkmalarıdır. Bazı örneklerde zemin kata tavan olan üst kat döşemesi, 40 ile 90 santimetre kadar dışarıya taşırarak verev çıkmalar yapılmıştır. Diğer bazı örneklerde ise tüm kat değil odaların bazıları sokağa taşırılmıştır.

Plan şemasındaki Erzurum evi karakterini zemin kattaki avluya Tandırevi çözümleri belirler. Giriş kapısından içeri geçildiğinde önce avluya ulaşılır. Buradan yandaki mekanlara, tandır evine ve üst katta divanhaneye geçilir.

Tandırevinin plan şeması kare, dikdörtgen ya da uzun dikdörtgen olabilir
Bu sonuncu tandırevinin arkada olduğu durumlarda meydana gelir.

Tandırevi, oturma, dinlenme, yemek yeme gerekirse yatma gibi işlevlerin sürdürüldüğü çok amaçlı kullanılan bir mekandır. En küçükleri 5×6 metre boyutlarında olan bu mekanın genellikle kare ya da kareye yakın dikdörtgen olması, üzerine oluşturulacak kırlangıç çatı için kolaylık sağlamaktadır.

Odalar, dolap, sedir ve ocaklarıyla Anadolu’nın diğer yörelerindeki ilkelerin geçerli olduğu mekanlardır.

Sofa ise karasal iklimin oldukça küçülmüş ve işlevinin önemli bir bölümünü yitirmiş yalnızca geçit mekanı haline dönüşmüştür. Sofadaki günlük yaşamla ilgili işlev tandırevinde sürdürülmektedir.

Kaynak: Anadolu’da Ev ve İnsan – EMLAK BANKASI YAYINLARI

Eski Erzurum Evleri

admin — Tue, 18 Jan 2011 14:35:37 +0000

Erzurum evlerindeki yapı sanatı kuşaktan kuşağa gelişerek sürdürülmüştür. Evlerin iklim koşullarının olumsuzluklarına göre biçimlenişi bu yöre mimarlığına ayrı bir özellik kazandırmıştır. Büyük boyutlu olan evler kalın kesme taş duvarlarla inşa edilirken belli aralıklarla yatay ahşap hatıllarla birbirine bağlanmıştır. Bu uygulama ağır taş yapımının deprem yüklerini karşılayabilmesi için yapılmıştır.

Yapılarda çeşitli taş cinsleri uygulanmıştır. Bunlardan koyu renkli bazalt türü Karataş temellerde ve su basmalarında, hafif kalker cinsi olan boztaş ise binanın dış yüzeylerini oluşturan duvarlarda kullanılmaktaydı. Kırmızı ve pembeye çalan kamber taşına bazı varlıklı ailelerin evlerinde rastlanmaktadır.
Ara duvarlarda tuğla malzemelerden yararlanılmıştır. Ancak taş ve ahşap kadar kullanım alanı yoktur. Ahşap ise taştan sonra en çok kullanılan yapı malzemesidir. Söğüt, kavak ve çam türlerinden başka ağaç cinslerine pek rastlanılmaz. Çıralı çam dayanıklı olduğundan taşıyıcı kirişlemelerde, pencere ve kapılarda, taş duvar içindeki ahşap hatıllarda kullanılmıştır.
Taş duvarlar pencere ve kapı yanları dahil köşelerde kesme, orta kısımlarda ise moloz yığma sistemiyle inşa edilmişti. Bu genel uygulama dışında ayrıca zengin evlerinde tüm yüzeylerin kesme taşla oluşturulduğu örnekler vardır. İç duvarlar tuğlayla örüldüğünden bağlayıcı olarak kireç harç kullanılır. Bağdadi sistemle ara bölmeler yapıldığında ise iki bağdadi çıtaları arasında izolasyonu sağlamak üzere ot ya da saman doldurulur.

Damları genellikle düz olarak kurulur. Bu tür damlar oda ve avlu üstündeki örtü için uygulanır. Tandırevi üstü örtülürken, çatıda kare biçiminde bırakılan boşluk üzerine diyogenal bindirmelerle üst üste daralarak yerleştirilen ahşap kirişler yükseldikçe daralarak bir sekizgen piramit oluşturur. Bu örtü Erzurum evlerine özgü bir detaylamadır. Bir de Pasin örtü denen ve alınların örtülmesinde kullanılan iki yana eğimli basit bir örtü sistemi vardır. Bu örtülerin tümünde geçerli olmak üzere önce kirişleme üzerine söğüt dalları, sonra bunun üzerine toprak serilerek çatı tamamlanmış olur.

Erzurum evlerinin cephelerinde en önemli öğe ise çıkmalarıdır. Bazı örneklerde zemin kata tavan olan üst kat döşemesi, 40 ile 90 santimetre kadar dışarıya taşırarak verev çıkmalar yapılmıştır. Diğer bazı örneklerde ise tüm kat değil odaların bazıları sokağa taşırılmıştır.
Plan şemasındaki Erzurum evi karakterini zemin kattaki avluya Tandırevi çözümleri belirler. Giriş kapısından içeri geçildiğinde önce avluya ulaşılır. Buradan yandaki mekanlara, tandır evine ve üst katta divanhaneye geçilir.
Tandır evinin plan şeması kare, dikdörtgen ya da uzun
dikdörtgen olabilir.

Bu sonuncu tandır evinin arkada olduğu durumlarda meydana gelir.
Tandırevi, oturma, dinlenme, yemek yeme gerekirse yatma gibi işlevlerin sürdürüldüğü çok amaçlı kullanılan bir mekandır. En küçükleri 5×6 metre boyutlarında olan bu mekanın genellikle kare ya da kareye yakın dikdörtgen olması, üzerine oluşturulacak kırlangıç çatı için kolaylık sağlamaktadır.
Odalar, dolap, sedir ve ocaklarıyla Anadolu’nun diğer yörelerindeki ilkelerin geçerli olduğu mekanlardır.
Sofa ise karasal iklimin oldukça küçülmüş ve işlevinin önemli bir bölümünü yitirmiş yalnızca geçit mekanı haline dönüşmüştür. Sofadaki günlük yaşamla ilgili işlev tandır evinde sürdürülmektedir.

Yapı Malzemesi

Erzurum evlerinin ana özelliklerini belirleyen önemli bir etkende yapı malzemesidir. Ana yapı malzemesi taş,ahşap,toprak,tuğla ve maden olarak ele alınır.

1 – Taş : Köşe ve cephelerde yontu taş,diğer kısımlarda moloz taş duvarlar kullanılmıştır. Karataş, Boztaş ve Kamber taşı gibi türleri vardır. Karataş, Hasankale civarından ve Nene hatun (Sivişli) Köyü; Boztaş, Ağzı açık tabya ve Ağveren Köyü; Kamber taşı ise aynı adlı köyün ocaklarından temin edilmiştir.

2 – Ahşap : Erzurum evlerinde taştan sonra en çok kullanılan yapı elemanıdır. Duvarları bağlayan hatıllar,toprak örtüyü taşıyan kirişler,döşeme ,tavan ve bütün doğramalar ahşap olarak yapılmıştır. Çam,kavak ve söğüt en çok kullanılan ağaç çeşitleridir. Saz ve kamış da damın örtülmesinde yardımcı malzeme olarak kullanılmıştır.

3 – Toprak : Erzurum evlerinin ana örtü malzemesi,taş duvarların bağlayıcı elemanıdır. Toprak malzeme şehir çevresinden tabyalardan kolaylıkla temin edilirdi.

4 – Tuğla : Toprak elverişli olduğu için yapılan tuğlalar kalitelidir. Tuğla, ara bölmelerde 1.katın cephesinde ve baca yapımında kullanılmıştır.

5 – Maden : Sıcak demir işleri olarak kullanılmıştır. Kapı ve pencere menteşeleri,kuşakları,çiviler,pencere parmakları,kapı tokmakları demirden yapılmıştır. Bronz döküm kapı tokmakları da kullanılmıştır.